Oudertraining

DOEL EN VORM

Deze trainingen hebben als doel de ouders te ondersteunen bij een positieve gedragsaanpak en de ouder-kind relatie te verbeteren. Ze zijn gebaseerd op de oudertrainingen die in oorsprong ontwikkeld zijn om gedragsproblemen te verminderen en maken gebruik van gedragstherapeutische principes en sociale leertheorie.

Er wordt geadviseerd om in eerste instantie aan ouders een groepstraining aan te bieden. Pas als daartegen weerstand bestaat of de problematiek te complex is, wordt geadviseerd een individuele training aan te bieden, bij voorkeur in de thuissituatie. Er is geen bewijs dat de ene vorm beter werkt dan de andere, maar ouders hebben soms wel een duidelijke voorkeur. Groepstrainingen zijn uiteraard meer kostenefficiënt.Trainingen hebben een beter effect als een vooraf bepaalde structuur (protocol) trouw wordt gevolgd.  Hoewel het nooit onderzocht werd lijkt het logisch dat het beter is om beide ouders bij de training te betrekken. De training zal meer effect hebben als oefeningen met het kind worden ingebouwd.

Alleenstaande ouders, ouders met depressieve kenmerken en ouders met ADHD moeten extra ondersteund worden om te blijven deelnemen (eventueel via vooraf helpen zoeken naar opvangsysteem voor de kinderen en vervoer naar de training).

Indien er onvoldoende effect is van de behandeling, is een verwijzing naar gespecialiseerde derdelijnszorg aangewezen. Medicatie kan dan overwogen worden bij matige hinder of als ouders geen toegang hebben tot trainingsprogramma’s in hun buurt

DOELSTELLINGEN

  • Het versterken van de opvoedingsvaardigheden en het vergroten van het zelfvertrouwen van de ouders door:
    • Kennis van ADHD en aanverwante problemen vergroten
    • het gedrag van hun kind te leren observeren en ADHD-kenmerken onderscheiden van andere gedragsproblemen
    • te leren anticiperen op moeilijke situaties
    • inzicht te vergroten in en eventueel bij te sturen van eigen opvoedingsstijl 
    • leren bevorderen van positieve ouder-kind interacties
    • gehoorzaamheid vergroten
    • succeservaringen doen toenemen
    • kortere en meer adequate negatieve interventies
    • aanpassen van verwachtingen
    • hulpmiddelen voor ADHD installeren
    • ...

Doel is niet om het ADHD-gedrag te doen verdwijnen, maar wel om de ouders te leren hoe ze beter kunnen omgaan met de problemen en een positieve relatie kunnen handhaven met hun kind

INHOUD

  • Bij voorkeur in groep (ervaringen delen met lotgenoten, delen van de kosten) maar kan ook individueel (en soms aan huis).
  • Meestal 6 tot 15 sessies waarbij actieve betrokkenheid van de ouders (meevoelen, oefeningen thuis enz.) gevraagd wordt.
  • Idealiter met oefeningen met het kind
  • Inhoud: onderwerpen die vaak worden aangekaart:
    • Actuele gegevens over ADHD
    • ADHD gedrag observeren en onderscheiden van reactieve en proactieve agressie
    • Beloningssystemen
    • Positieve aandacht geven
    • Time-out (even afzonderen om tot rust te komen)
    • Begeleiding bij huiswerk
    • Omgaan met crisissen en woede-uitbarstingen
    • Gedrag hanteren op openbare plaatsen
    • Ouder-kind relatie, relatie met brussen en leeftijdsgenoten
    • ...
  • Boostersessies zijn erg nuttig en wenselijk (bv. na een half en na 1 jaar)

NUTTIGE LINKS EN INFORMATIE

Er zijn zowel in Vlaanderen als in Nederland diverse gepubliceerde protocollen van oudertrainingen beschikbaar. Een paar voorbeelden:

  • “Zet me even op pauze” 
    Voor ouders van kinderen tussen 6-12j, door Marc Willems, Els Ruyssinck  en het centrum ZitStil
  •  “Ouders Speuren naar Sporen”
    Voor ouders van kinderen tussen 4-13j door H.M. Lootens
  • “Remweg”
    Voor ouders van kinderen en jongeren tussen 6-16j, door  A Koning & drs. R J van der Krol & drs. S D Weller.

Er zijn speciale trainingsprogramma’s beschikbaar voor ouders van jeugdigen met ADHD. Deze trainingen spitsen zich meer toe op de problematiek die bij jongeren speelt, zoals oppositioneel-opstandig gedrag, het zich afzetten tegen regels, het onderhandelen over afspraken, het hanteren van conflicten, grotere vrijheden in de omgang met leeftijdgenoten, losmaking van thuis en zelfstandig worden, omgang met alcohol en andere middelen en het zelfstandig maken van huiswerk.

  • Pubers met ADHD, een ouder-trainingsprogramma”
    Voor ouders van jongeren tussen 12-18j door E. ten Brink
  • “Remweg plus”
    Voor ouders van kinderen en jongeren tussen 12-16j, door  A Koning & drs. R J van der Krol & drs. S D Weller.